CONFIGURATION STEPS OF SAP PAYROLL INDIA- IMPLEMENTATION GUIDE

Following are configuration steps of sap payroll India 

IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Organizational Data-> Organizational Assignment-> Define employee attributes
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Organizational Data-> Organizational Assignment-> Create payroll area
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Organizational Data-> Organizational Assignment-> Check Default Payroll Area
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Organizational Data-> Organizational Assignment-> Create control record

Basic Pay( IT 0008) configurations : 

IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Define EE Sub Group Grourping for PCR and Collective Agreement Provision
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Define Reason for Change
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Check PayScale Type
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Check PayScale Area
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Check Assignment of PayScale Structure to Enterprise Structure
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Determine Default for PayScale Data
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Setup Payroll Period for Collective Agreement Provision
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Define PayScale Salary ranges
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Wage Types-> Create Wage Type
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Wage Types-> Check Wage Type Group “Basic Pay”
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Wage Types-> Check Wage Type Catalog->Check Wage Type Text
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Wage Types-> Check Wage Type Catalog->Check Entry Permissibility Per Infotype
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Wage Types-> Check Wage Type Catalog->Check Wage Type Characteristics
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Wage Types-> Employee Sub Group Grouping for Primary Wage
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Wage Types-> Personnel Sub Area Grouping for Primary Wage Type
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Basic Pay->Wage Types-> Define Wage Type Permissibility for each PS and ESG

Recurring Payment and deduction ( IT 0014) configurations :  

IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Recurring Payment and Deduction->Define Reason for Change
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Recurring Payment and Deduction->Wage Types->Create Wage Type Catalog
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Recurring Payment and Deduction->Wage Types->Create Wage Type Catalog
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Recurring Payment and Deduction->Wage Types->Check Wage Type Group “ Recurring Payments and Deduction”
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Recurring Payment and Deduction->Wage Types->Check Wage Type Catalog->Check Wage Type text
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Recurring Payment and Deduction->Wage Types->Check Wage Type Catalog->Check Entry Permissibility Per Infotype
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Recurring Payment and Deduction->Wage Types->Check Wage Type Catalog->Check Wage Type Characteristics
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Recurring Payment and Deduction->Wage Types->Define Employee Sub Group Grouping for Primary Wage Type.
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Recurring Payment and Deduction->Wage Types->Define Personnel Area Grouping for Primary Wage Type
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Recurring Payment and Deduction->Wage Types->Define Wage Type Permissibility for each PS and ESG 

Additional  Payments  ( IT 0015) configurations :  

IMG->Personnel Management-> Personnel AdministrationaP->Payroll Data->Additional Payments ->Wage Types->Create Wage Type Catalog
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Additional Payments ->Wage Types->Create Wage Type Catalog
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Additional Payments and Deduction->Wage Types->Check Wage Type Group Additional Payments
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Additional Payments and Deduction->Wage Types->Check Wage Type Catalog->Check Wage Type 
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Additional Payments->Wage Types->Check Wage Type Catalog->Check Entry Permissibility for Additional Payments
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Additional Payments->Wage Types->Check Wage Type Catalog->Check Wage Type Characteristics.
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Additional Payments->Wage Types->Define Employee Sub Group Grouping for Primary Wage Type
IMG->Personnel Management-> Personnel Administration->Payroll Data->Additional Payments->Wage Types->Define Wage Type Permissibility for each PS and ESG Payroll India specific  configurations : 

IMG->Payroll->Payroll India->Basic Settings->Payroll Organization->Check Payroll Accounting Area
IMG->Payroll->Payroll India->Basic Settings->Payroll Organization->Generate Payroll Periods
IMG->Payroll->Payroll India->Basic Settings->Payroll Organization->Generate Payroll Periods->Check Date of Payday
IMG->Payroll->Payroll India->Basic Settings->Payroll Organization->Generate Calender for Cumulation
IMG->Payroll->Payroll India->Payscale Groupings->Define Payscale Groupings for Allowances
IMG->Payroll->Payroll India->Payscale Groupings->Asssign Payscale Groupings for Allowances

Basic salary for India  configurations:
  
IMG->Payroll->Payroll India->Basic Salary for India->Asssign Basic Wage Types to Groupings for Allowances
IMG->Payroll->Payroll India->Basic Salary for India->Asssign Basic Wage Types to Groupings for Allowances
IMG->Payroll->Payroll India->Basic Salary for India->Assign Basic Codes for Allowance Groups
Reimbursements, Allowances and Perks (RAP) configurations 
IMG->Payroll->Payroll India->Reimbursements, Allowances and Perks->Assign Wage type Model for Payscale Grouping for Allowances
IMG->Payroll->Payroll India->Reimbursements, Allowances and Perks->Maintain Default Wage Types for Basic Pay
IMG->Payroll->Payroll India->Reimbursements, Allowances and Perks->Maintain Wage Types Characteristics
IMG->Payroll->Payroll India->Reimbursements, Allowances and Perks->Maintain PayScale Groups and Levels.
IMG->Payroll->Payroll India->Reimbursements, Allowances and Perks->Maintain Valuation of Basic of Basic Wage Type
IMG->Payroll->Payroll India->Reimbursements, Allowances and Perks->Maintain Allowance Rules Based on Slabs
IMG->Payroll->Payroll India->Reimbursements, Allowances and Perks->Calculate Eligibility for RAPs
Tax & professional Tax configurations 
IMG->Payroll->Payroll India->Professional tax->Define professional tax grouping details
IMG->Payroll->Payroll India->taxation -> Define taxation method for company 
Statutory (Provident Fund,ESI, Labor welfare fund, Gratuity, Superannuation) configurations
Provident Fund:
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution ->Provident Fund ->Define trust details for provident fund 
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution ->Provident Fund ->Assign company rates for provident fund
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution ->Provident Fund ->Define trust validity period 
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution ->Provident Fund ->Maintain contribution details for  Provident Fund
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution ->Provident Fund ->Define contribution type for statutory rates  for  Provident Fund
ESI:
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution ->ESI-> Maintain ESI Eligibility limit
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution ->ESI-> Maintain number of working days in a month
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution ->ESI->Define per area & sub area groupings for ESI
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution ->ESI->Assign ESI grouping for per area & sub area
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution ->ESI-> Maintain contribution rates for ESI.
Superannuation:
IMG->Payroll->Payroll India->Retirement benefits ->Superannuation->Maintain Superannuation trust ID
IMG->Payroll->Payroll India->Retirement benefits ->Superannuation->Maintain Superannuation contribution frequency & relevant wage type
IMG->Payroll->Payroll India->Retirement benefits ->Superannuation-> Define contribution rates  for Superannuation
 IMG->Payroll->Payroll India->Retirement benefits ->Superannuation-> Maintain Eligibility details for Superannuation

Gratuity: 

IMG->Payroll->Payroll India->Retirement benefits -> Gratuity->Maintain  Gratuity contribution frequency & relevant wage type
IMG->Payroll->Payroll India->Retirement benefits -> Gratuity-> Define contribution rates for Gratuity
IMG->Payroll->Payroll India->Retirement benefits -> Gratuity->Maintain the eligibility year for   Gratuity
Labor welfare fund:
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution -> Labor  welfare fund ->Define Per area & sub area grouping for LWF
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution -> Labor  welfare fund ->Assign LWF grouping for Per  area & sub area
IMG->Payroll->Payroll India->Statutory social contribution -> Labor  welfare fund -> Define contribution rates for LWF

Payroll India Company Loans configurations : 
IMG->Payroll->Payroll India->Company Loans->Master Data->Create a Loan Type
IMG->Payroll->Payroll India->Company Loans->Master Data->Assign Repayment Type
IMG->Payroll->Payroll India->Company Loans->Master Data->Create Loan Conditions
IMG->Payroll->Payroll India->Company Loans->Master Data->Maintain Loan Eligibility Checks and Limits
Banking
IMG->Payroll->Payroll India->Data Medium Exchange-> Preliminary program for Data Medium Exchange ->Set up House banks
IMG->Payroll->Payroll India->Data Medium Exchange-> Preliminary program for Data Medium Exchange ->Define sending banks 
IMG->Payroll->Payroll India->Data Medium Exchange-> Preliminary program for Data Medium Exchange ->Check text keys for payment transcations. 

General Ledger/Symbolic Account configurations in HR system :
  
IMG->Payroll->Payroll India->Reporting for Posting Results to Accounting-> Activities in HR System->Employee Grouping and Symbolic Accounts->Define Employee Grouping Account Determination
IMG->Payroll->Payroll India->Reporting for Posting Results to Accounting-> Activities in HR System->Employee Grouping and Symbolic Accounts->Define Symbolic Accounts
IMG->Payroll->Payroll India->Reporting for Posting Results to Accounting-> Activities in HR System->Maintain Wage Types->Define Posting Characteristics for Wage Types
IMG->Payroll->Payroll India->Reporting for Posting Results to Accounting-> Activities in HR System->Maintain Wage Types->Maintain Posting Periods for Payroll Periods
IMG->Payroll->Payroll India->Reporting for Posting Results to Accounting-> Activities in HR System->Create Posting Variants
IMG->Payroll->Payroll India->Reporting for Posting Results to Accounting->Assigning Accounts->Assign Expense Accounts
IMG->Payroll->Payroll India->Reporting for Posting Results to Accounting-> Activities in HR System->Assigning Accounts->Assign Expense Accounts
IMG->Payroll->Payroll India->Reporting for Posting Results to Accounting->Assigning Accounts->Assign Balance Sheet Accounts
IMG->Payroll->Payroll India->Reporting for Posting Results to Accounting->Check Customizing for Account Determination
IMG->Payroll->Payroll India->Payroll Calender->Define Schedule for Payroll Calender
Schemas 

Đọc Thêm…

TP - “Tỉnh Bắc Ninh có kẻ học trò Văn Lưu Bình đỗ ba kỳ đệ nhất Sức cho hàng huyện cho chí hàng xã đi rước Loa loa loa”

Minh họa: Trương Tiến Trà

Cái đêm hôm ấy đèn lửa rực trời. Ngôi nhà ba gian bé mọn của Lưu Bình ở giữa xóm như có đám cháy. Thầy lý cụ chánh chỉ huy chém tre kết lá bắc rạp dựng cổng chào, chân người chạy rầm rập. Đám thầy đồ sĩ tử tấp nập ra Văn chỉ bái tạ Đức thánh hiền đã ban cho làng con thầy tân khoa và năm tới năm tới nữa luôn thể cho cả chúng con mới. Thằng hầu của Lưu Bình, hôm nào bỏ chàng mà đi, nay quay lại lăng xăng. Đứng ngay ngắn ngoài chái, nó vái vào trong: “Ơ bà, ông con vinh hiển rồi, bà dậy chải chuốt, mai đóng võng lên tỉnh rồi cùng vinh quy”.

Trong màn thoáng động, tiếng nói nghèn nghẹt chả nghe ra sao. Thằng mõ bảo: “Cơ khổ. Nuôi chồng ăn học, đến lúc tàn tán rợp trời lại ươn, chả bù mẹ Đốp tôi quá trâu lăn”.

“Trên tỉnh tân khoa quan ngài trông lắm. Sớm mai không thỉnh được nhà người lên võng cáng đi, khéo phải quở”, thầy lý lo ngại.

- Con đồ rằng bà nhà chẳng được chung tình lúc quan ông vào kinh ứng thí, đâm dở dang gì đó.

Thằng hầu cười khúc khích, ăn ngay bốn cái tát. “Phỉ phui. Làm chúng ông phải vạ giờ…”.

Đến nửa đêm, xung quanh ắng lặng, nàng Châu Long giở dậy nhai quả giầu mặt bừng bừng. Thằng hầu láo thật. Đã bạc còn láo. Nhưng nó nói đúng. Ta dở giương. Đám than dưới bếp đang tàn, có nên gầy lại cho nồng đượm hay hắt phắt gáo nước vào.

Thế là đã ba thu vâng lời chồng đi nuôi bạn. Ba nén vàng Dương Lễ đưa chi dụng thật ngặt nghèo, thưng gạo thỏi mực lọ mắm thôi thúc, phải tằn tiện vô tả, không bán buôn thêm thì vốn đã cụt từ lâu. Lại đốc thúc, khích bác cho chàng đừng nản chí, hứa hẹn một tương lai nồng ấm. Nhưng chả sự nào khó bằng ngần nấy đêm chung nhà chẳng chung hơi, nằm trong chái nghe Lưu Bình hào hển nài nỉ bên ngoài phải làm mặt giữ giá. Mà nào ta có phải gỗ đá hay chàng chả đáng yêu. Chỉ là vì gái này đã có chồng, phải đóng vai chị vai mẹ chàng, ơn nghĩa vun thật dầy dặn chứ ái tình không được vương mẩy tơ.

Thôi đại sự đã xong, từ nay nhẹ bỗng. Ném huỵch nghìn ngày lạnh lẽo nín nhịn, dù chả phải giả trá quá nhưng chả được là mình. Ta về ao ta an phận làm em ba. Còn nợ tình nợ tiền những đâu đâu quên hẳn, coi là giữa hai anh đàn ông với nhau. Nào, về mái nhà xưa yên ấm, trên tỉnh dưới xã mai ra ngẩn ngơ kệ, lòng ta ổn là được.

Bèn dập đống rấm thắp nén hương, thả con chim lồng, cài then trước then sau. Bước chân về Sơn Tây của người đàn bà đói hơi chồng chốc lại loạn nhịp.

***

- Nhà chị kia, đi đâu?

- Ta đây. Đã thiểu não đến thế rồi á.

- Thấy nhà quan bắt quàng hả. Cho chó ra chạy chết giờ. A, con xin lỗi, ra là bà ba ngày xửa.

Châu Long hơi hạ phần hứng khởi khi bước vào cánh cổng chạm chữ “Dương” đường bệ. Thằng hầu giữ thói hỗng, chó dựa oai chủ làm nàng phải đôi co. Nó chả đã làm Lưu Bình tức uất còn gì. Nhưng thôi, đã bảo bỏ chuyện Lưu Bình lại cơ mà.

Bà cả chạy đến mừng mừng rỡ rỡ, đang đôi hồi bỗng “Em còn về đây làm gì?”.

-Chả phải là năm ấy tướng công nhà mình cần người giả cách người dưng đi nuôi bác Lưu Bình, chị rồi chị hai đều từ chối, mới đến phần em đấy ư.

- Chị có quên đâu.

- Giờ bác ấy đã thi đỗ, vinh hiển, em về.

- Vẫn đành là phải thế.

- Chị bảo vậy làm em sợ? Em vẫn giữ phận dưới, chả tranh giành gì đâu. Hay tướng công thêm hầu thiếp, trẻ trung hơn…

- Chả thêm thắt gì. Chị cũng chả biết nói ra sao. Thôi nghỉ tý đã, để chị vào báo tướng công.

Đận “tý đã” kéo sang chiều muộn. Dương Lễ dự tiệc ở nha phủ rồi mải giấc nồng, khi nghe tin Châu Long về chỉ thốt “Ờ, ta biết rồi”, mặt thoắt cái khó đăm đăm. Nhưng khi nhác thấy nàng, quan ngài đổi sang vồn vã, hỏi chuyện đi đường bao lâu có vất vả sao không báo trước để sang đón...

- Bao xa cũng chả bằng niềm vui về nhà mình, thưa quan tướng – Châu Long nghẹn ngào thốt.

- Tiệc mừng tân khoa bên Bắc Ninh chắc rạng rỡ lắm?

- Chàng ơi, Châu Long đổi cách xưng hô, đợi đến lúc ấy thì ván đã đóng thuyền, thiếp làm sao trở về nguyên vẹn.

- Cũng tiếc một buổi vui, nhỉ. Ta cứ nghĩ nàng ở luôn bên ấy cho được hiển vinh, về chốn chồng chung vợ chạ mà làm chi.

Ắng đi một lúc, Châu Long quỳ sụp: “Ba năm qua thiếp giữ thân mình nguyên vẹn, nay chàng chẳng thương thời chớ, còn ngờ vực thật uổng cả”. Bà cả đứng bên chép miệng: “Một mất mười ngờ…”. Bà hai nhổ quết trầu: “Ma ăn cỗ biết thế nào được!”, vỗ đít nguẩy vào trong. Châu Long khóc nấc lên. Dương Lễ bước xuống nâng dậy: “Ơ nàng, ta cợt miệng nói chơi vậy, đừng để ý đừng để ý”. Đoạn quay ra hào sảng: “Đại hỷ đại hỷ! Bay đâu, dọn tiệc lớn, coi như ta cưới được vợ mới”. Bà hai cười nụ: “Chả hóa ra lấy đĩ về làm vợ”, bà cả rằng “Dì nói vậy chả hóa ra năm ấy chúng mình từ chối đi làm đĩ á?”.

Ê hề canh bào ngư, súp yến sào, bàn tiệc chả còn chỗ nào. Ba bà ngồi chống đũa, người háo hức kẻ hầm hầm người nữa cậy miệng chả ra mồm, đợi quan tướng trầm ngâm mãi ngoài khóm ngâu. Đến lúc ngài vào thì món lạnh mặt cũng nguội cả. Châu Long rót chén rượu ngâm cá ngựa đại bổ thận dâng lên, Dương Lễ nhấp gọi là, hấm hứ đang uống thuốc bắc. Nhưng cũng gắp lại cho nàng. “Con cá anh vũ này sống nơi nước chảy mãi thượng du, thường bám vào đá ăn rêu nên cái môi là ngon hơn cả”, nói ra điều chu đáo. Tiệc tan, Châu Long về căn phòng xưa, bụi mốc nhiều quá phải xắn tay quét dọn lấy, đoạn tắm nước thơm, gài hoa bưởi lên tóc đợi. Nàng có bao nỗi niềm để thủ thỉ với người chồng, người chủ của mình. Thân thể nàng trải ba thu còn vẹn nguyên, đầy đặn, sẵn sàng trải ra đêm nay.

Sang canh hai, có tiếng guốc lạch cạch. Thằng hầu hai tay dâng gói lụa điều bọc đĩnh vàng: “Quan tướng bảo bà ba thay quan làm việc ơn việc nghĩa, nay thưởng hậu”. Hỏi quan đang bà cả hay bà hai, nó cười túng tắng rảo đi.

Tuần sau, tháng sau đều thế, ba ngày tiệc nhỏ năm ngày tiệc to, những ban khen không tiếc lời cho sự hy sinh của Châu Long. Phòng nàng chất ngập lụa là, phấn thơm, trầm hương, nhưng đêm là của trông ngóng rồi chuyển sang tủi hổ.

- Trăm lạy quan tướng, chàng có điều chi trách phạt thiếp?

Châu Long sụp xuống hỏi, trong lúc ba bốn mặt cần một lời. Dương Lễ “Ơ hay, có tấm sa sứ Tầu tặng, ta chỉ cho mỗi mình nàng đây thây”.

- Chàng chẳng sang khiến thiếp thật bẽ bàng, xin hỏi cơn cớ thật để còn liệu sửa lỗi.

Châu Long vẫn ngồi dưới chiếu, nhìn thẳng vào Dương Lễ. Bà cả lẩm nhẩm “Thê nhi như y phục, còn chả hay…”. Bà hai nổi đùng đùng: “Lý đâu dám chất vấn vậy. Được nuông đâm dâm đãng ra cả lời”.

- Thiếp cùng Lưu Bình quả thật không có chuyện bén hơi. Ngày ra đi nuôi bác ấy hoàn toàn là vâng mệnh chàng, cho chàng thỏa tấm lòng trọn vẹn với bạn bè. Bao nhiêu công lao với bấy nhiêu thủ tiết, chẳng lẽ giờ không được đoái thương – Châu Long thở ra - Hay chàng chê cũ, muốn có cô hầu trẻ trung hơn, thì thiếp chả cản.

- Dào ôi, những cũ rích nói mãi – Bà hai nguẩy ra – Miếng giẻ chùi chân còn làm giá. Vàng lụa rồi chửa biết thân…

Châu Long nấc lên, toan lời qua tiếng lại, nhưng Dương Lễ đã phẩy tay đi vào. Đêm ấy đã cài then thì chàng vào, mặn nồng không thể tưởng. Châu Long được hơi cũ sinh thói quỵ lụy bèn dậy pha trà hâm rượu, láu táu hóng hớt sang những chuyện kinh sách, rằng câu nấy nọ có phải nghĩa lý thế thế không. Dương Lễ chợt trầm giọng: “Thế bên kia cũng thường vầy vậy chứ gì?”

- Chàng có ý gì, làm em sợ.

-Từ câu thơ đến chỗ cuộc cờ chén rượu rồi ngửa ra chẳng bao xa. Hứng thế mới tột cùng chứ.

Nói rồi lại lột nàng ra, dầy vò như con thú muốn cho nát ra tan ra mới hả dạ. Nửa đêm, mệt oải, hầm hầm, chàng ra khỏi phòng, để lại tênh hênh với nghẹn ngào. Đêm sau lại thế khiến Châu Long tức uất lên: “Thà rằng chàng đừng vào còn hơn”.

- Ta muốn tin nàng, lại cũng muốn đừng muốn nàng.

- Thế để mời bác Lưu Bình sang cho được rạch ròi vậy.

- Chớ dại. Ai tin cho được. Vả, ta biết chốn quan trường, Lưu Bình hiển vinh, gặp rồi khéo nàng còn mất cả tình của hắn có khi.

- Bác ấy đâu phải loại người thế.

- A, thế này ra đã bén hơi nhau lắm.

Thám hoa Chi Đạo từ Trung Hoa chạy loạn sang ta, mỗi chữ mỗi câu đều tỏ dòng chân Nho, hồi trước dạy Dương Lễ. Tiên sinh trung chính, khắc kỷ, coi rẻ nôm na mách qué, tết lễ học trò làm lớn trong triều đến thường chỉ cho ngồi dưới, hỏi thăm dăm ba câu rồi đuổi ra. Thuộc tính thầy, Dương Lễ chỉ dâng xấp giấy xuyến chỉ đạm bạc, rồi đem nỗi ngổn ngang trong lòng ra mà hỏi. Những là không dứt được với lại chả thể nào… Đang còn dang dở thì Chi Đạo hầm hầm: “Phí chữ ta dậy!”.

- Dạ, con vẫn hằng gặm kinh sách.

- Đàn bà ở nhà theo bố mẹ, lấy chồng chỉ biết chồng rồi con. Để vợ ra khỏi nhà là coi như anh đã chết.

Nói rồi phắt dậy, ném trả quà.

Dương Lễ sợ hãi trở về, trầm ngâm hết nỗi. Sang tuần, thằng hầu vác súc gỗ trầm đến phòng Châu Loan buông huỵch. “Này cô ơi thơm phưng phức đây. Đêm nằm tha hồ gác chân gối đầu vui đáo để. Từ nay đừng mong quan lui tới nữa nhé”.

- Ta chẳng tin. Sao quan tướng không đích thân tới bảo?

- Con hứng mọi cái xấu cho mặt quan sạch sẽ. Lần cho bác Lưu Bình xơi phũ phàng chả phải con thì đứa chó nào.

- Nhưng ta có làm gì nên tội.

- Đàn bà ra khỏi nhà chồng là có tội rồi. Ra rồi trở về tội càng tội. Cô không biết đấy thôi, ngoài phủ họ xôn xao thế là ngài liếm rồi lại nhổ rồi lại liếm à. Buồn cười thật đấy.

- Ta chả thấy có gì mà cười.

- Là nói con gà mái. Không có sống, chỉ ấp bóng ấp hơi mà cũng cục tác ầm cả lên. Con ra đấy xem, chả đôi co đâu ạ.

Quan tướng tránh mặt hẳn, không báo duyên cớ hỡi hời nào. Thảng hoặc có về chỉ ngủ nhà trên, đèn lửa mới tối sậm đã tắt ngóm. “Tội lội xuống sông, tội xông ra biển. Rẽ ngả nào ới tội ơi là tội”, thằng hầu đứng ngoài sân hát đổng.

Chen tiếng bà hai lóe xóe: “Con gà sang vườn hàng xóm, vào nồi nhà nó rồi thì chớ đem nắm lông ô uế về nhà bà nhá á á”. Châu Long uất lên làm ngụm thạch tín nhưng không chết. Thày lang đến rửa ruột, cắt bao nhiêu thang đại bổ tốn kém đều là do quan tướng chi trả. Những lần ngài ghé thăm chỉ đứng đầu giường chả nói năng. Đêm hôm ngằn ngặt, giường cứt chiếu đái đều bà cả lo, bao nhiêu xa xót chỉ ra mặt chứ không ra lời.

Tết Trung Thu, nhà mở hội ngắm trăng, mời thêm vài vị tao nhã xướng họa. Bà cả làm cỗ ngọt chiêu nước chè mạn, bà hai thêu tặng chồng túi gấm đựng bút. Đang giòn giã thì Châu Long đem quả đầu hoa gáo mới mọc tóc ra, rằng xin góp vui. “Đĩnh vàng phân bạc nặng bây nhiêu, đem ra so với chiếc lông chim này làm nó tủi phận. Phu thê mà chi, cho chàng là người tử tế”, vừa múa vừa hát vậy. Cái quạt trong tay nàng xòe ra cụp vào phành phạch gió trên gương mặt thoắt tái thoắt đỏ của lang quân. Thằng hầu vái dài: “Cô tôi nói chữ đáo để”. Văn nhân đứng dậy cả. Dương Lễ nhăn nhó: “Con ở nhà tôi đâm dở, xin được thứ lỗi”.

Sáng ra thằng hầu đứng đầu phòng nghêu ngao “Cây bòng cây bưởi xinh từ cái gai trở đi, còn mỗi cái lá là tội nghiệp. Quan sai tôi lấy lá lót tay cô ba dắt ra khỏi nhà, đưa nén vàng rồi bảo phắn. Đâu đâu kệ xác”. Nhưng giường chiếu đã gọn ghẽ, chỉ vương vài sợi tóc ngắn ngủn và những mảnh gương vỡ.

Người thì đang ở giữa đồng không bao la. Bỏ thôi. Quăng cha nó ba vạn chín nghìn mớ nghĩa tình quân tử, những đại đại sự đè nghít niềm bé mọn. Nhưng quẳng mạnh quá đau quá là đau. Ối giời, còn lại giọt nào đều là đắng cả. Nhưng đi đâu giờ, để gột rửa?

Sang với Lưu Bình thì không thể. Ra là đứa hai chồng á. Mà chắc gì người ấy đã nhận. Lũ mặt trắng đậu tường Nho chỉ cốt danh phận, bao nhiêu chữ đều để lót đường. Ngôi làng tấm bé bước khỏi rồi không thể quay về, chả hóa bôi gio trát trấu cha mẹ với cả họ hàng với cả những quan viên cho chí thằng mõ lắm. Nên đành quy y. Chỗ Châu Long xuống tóc, ngày ngày trông lên mặt Phật là chùa Hổ Sơn ở huyện Thiên Bản, Sơn Nam Hạ. Thời Trần, bà công chúa Huyền Trân đem thân lấy vua Chiêm Thành để đổi hai châu Ô, Rí về cho đất Đại Việt, sau khi trở ra Bắc dở dang thế nào đấy đã về đây tu.

Truyện ngắn của Trần Chiến

Đọc Thêm…

Giai thoại về tình bạn giữa Lưu Bình và Dương Lễ từ lâu đã được ca tụng như một biểu tượng kinh điển của lòng nghĩa khí trong văn hóa Việt Nam. Chuyện kể rằng, Lưu Bình và Dương Lễ là bạn tâm giao từ thuở hàn vi. Nhà Dương Lễ nghèo, được Lưu Bình cưu mang, nuôi ăn học cho đến ngày đỗ đạt làm quan. Ngược lại, Lưu Bình cậy thế nhà giàu nên sa sút, chểnh mảng, thi trượt rồi lâm vào cảnh bần hàn, bê tha.

Khi "miệng ăn núi lở", Lưu Bình tìm đến người bạn năm xưa để nhờ cậy. Lúc này, Dương Lễ đã là quan lớn, cưới một thê ba thiếp, trong đó Châu Long là người vợ thứ ba. Để kích tấy ý chí của bạn, Dương Lễ bày kế sai người mang cơm hẩm cà thiu ra tiếp đãi, rồi bí mật biệt phái nàng Châu Long mang ba nén vàng đi thay chồng nuôi bạn ăn học. Hận bạn bạc bẽo, lại được người đẹp kề cận động viên, Lưu Bình dốc chí đèn sách suốt ba năm rồi vinh quy bái tổ. Ngày đỗ đạt quay về, chàng mới vỡ lẽ tất cả chỉ là thâm ý cao sâu của Dương Lễ.

Người đời ca tụng Dương Lễ vĩ đại, Lưu Bình chí khí. Thế nhưng, nếu đặt góc nhìn vào thân phận nàng Châu Long – "quân cờ" trong ván cờ nghĩa khí ấy – ta sẽ thấy một tấn bi kịch đầy xót xa của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

1. Sự áp đặt tàn nhẫn dưới danh nghĩa nghĩa khí

Khi Dương Lễ tiếp bạn bằng bát cơm hẩm, trong đầu ông ta đã vạch sẵn một thế cờ: đưa vợ mình đi nuôi bạn. Câu hỏi đặt ra là: Châu Long có quyền từ chối hay không? Chắc chắn là không. Trong xã hội tam tòng tứ đức, người phụ nữ không có tiếng nói. Sẽ chẳng có người vợ nào tự nguyện rời bỏ gia đình để đi chung sống, chăm sóc một người đàn ông khác suốt ba năm trời.

Hơn thế nữa, cái giao hẹn ấy nào có chắc chắn là ba năm? Nếu Lưu Bình tiếp tục thi trượt, kỳ hạn ấy sẽ thành sáu năm, chín năm, mười hai năm... hay là Dương Lễ sẽ "cho luôn" bạn người vợ này? Thực tế chứng minh, khi Lưu Bình lên kinh ứng thí, Châu Long vẫn chưa thể về ngay với chồng cũ mà phải chờ kết quả thi cử. Điều đó cho thấy canh bạc này không có kỳ hạn cố định. Đời người con gái có bao nhiêu lần ba năm xuân thì để đem ra làm vật đặt cược cho một "thâm ý"?

2. Bi kịch tâm lý và ranh giới mong manh của tiết hạnh

Hãy thử tưởng tượng: ba năm trai đơn gái chiếc sống chung một nhà. Một bên là chàng công tử hào hoa đang độ thất cơ lỡ vận, một bên là người thiếu phụ xuân sắc đương thì. Liệu họ có hoàn toàn là gỗ đá? Để Lưu Bình quyết chí học hành, Châu Long không thể chỉ chu cấp cơm áo, nàng còn phải dùng đến cả những lời nói dịu dàng, những cử chỉ ân ân, thậm chí là những lời hứa hẹn "gợi tình" để khơi dậy sĩ khí của người đàn ông.

Ba năm ý thiếp tình chàng, thề non hẹn biển ấy, liệu có bao nhiêu phần là giả dối, bao nhiêu phần là những rung động rất nhân bản của một người phụ nữ bằng xương bằng thịt? Đẩy vợ mình vào một hoàn cảnh thử thách nghiệt ngã như thế, Dương Lễ có từng nghĩ đến nguy cơ sẽ mất đi người vợ này, hay vốn dĩ ông ta sẵn sàng đánh đổi nàng để giữ trọn cái danh "người bạn tốt"?

3. Sự nghi kị trần trụi bóc trần bản chất nam quyền

Nỗi tủi hổ lớn nhất của nàng Châu Long nằm ở chỗ: Sự hy sinh vô bờ bến của nàng lại được đáp lại bằng sự ngờ vực thấu xương từ người chồng đầu ấp tay gối.

Ngay khi hoàn thành nghĩa vụ ba năm trở về nhà, cái mà nàng nhận được không phải là cái ôm ấm áp hay lời tri ân của chồng, mà là một sự kiểm chuẩn nhân phẩm. Dương Lễ chỉ cho phép vợ vào nhà khi nghe lời báo cáo đầy rẻ rúng của tên người hầu: "Bẩm ông, bà con đi không nay lại về không, thế là phúc lắm rồi". Hóa ra, toàn bộ thanh xuân, danh dự, sự hy sinh và những đêm dài gối chiếc của nàng Châu Long lúc này chỉ tạm thời được định giá bằng một câu "Đi không về không".

Nhưng bi kịch chưa dừng lại ở đó. Sự ích kỷ, nhỏ nhen của người đàn ông trong xã hội nam quyền được đẩy lên đỉnh điểm vào ngày Lưu Bình đỗ đạt sang chơi. Dù đã cho vợ về nhà, nhưng đốm lửa nghi kị trong lòng Dương Lễ chưa bao giờ tắt. Khi đối diện với người bạn vinh quy bái tổ, câu hỏi đầu tiên Dương Lễ thốt ra không phải là lời chúc mừng chân thành, mà là một đòn dò xét trần trụi dưới vỏ bọc văn hoa:

"Kính chúc hiền đệ tân khoa bảng hổ danh đề! Nay hiền đệ công danh đã toại nguyện, ta nghe nói những năm tháng qua ở quán gấm đầu làng, có một bậc giai nhân tình nguyện gieo neo nuôi hiền đệ ăn học, lại giao hẹn đỗ đạt mới thành thân? Thế thì nay đại đăng khoa rồi, chắc cũng đã tiểu đăng khoa, kết tóc se duyên với nàng rồi chứ?"

Lời ướm hỏi ấy là một mũi dao đâm thẳng vào lòng tự trọng của Châu Long, bộc lộ một sự thật phũ phàng: Dương Lễ chưa từng một ngày thực sự tin tưởng vào tiết hạnh của vợ. Ông ta lo sợ cái danh nghĩa nghĩa khí cao đẹp của mình phải đánh đổi bằng nỗi nhục nhã bị "cắm sừng". Ông ta nôn nóng hỏi bạn để giải tỏa nỗi bất an ích kỷ của bản thân, chứ chẳng mảy may nghĩ đến danh dự của người vợ tào khang.

Và rồi, sự nghi kị nghiệt ngã ấy chỉ thực sự được chứng thực, khối đá đè nặng tâm can Dương Lễ mới thực sự được hạ xuống khi nghe câu trả lời đầy đau đớn từ Lưu Bình:

« Ôi hiền huynh ơi! Đệ có được ngày hôm nay quả thực là nhờ ơn sâu như trời biển của nàng Châu Long. Nhưng than ôi, ngay ngày đệ bảng vàng danh miện trở về, nàng đã âm thầm bỏ đi không một lời từ biệt. Đệ tìm khắp đất trời mà chẳng thấy nàng đâu... »

Chính lời than khóc, tìm kiếm vô vọng của người bạn mới là tấm "giấy chứng nhận" tối cao cho sự trong sạch của Châu Long. Đau đớn thay, phẩm giá của một người phụ nữ không được công nhận bằng quá trình hy sinh của chính nàng, mà phải đợi hai người đàn ông đối chất, đối chiếu và xác nhận với nhau thì nàng mới được trả lại sự thanh bạch!

Lời kết

Xuyên suốt câu chuyện, người ta chỉ thấy nàng Châu Long như một món hàng, một công cụ cứu cánh bị đưa đẩy giữa hai người đàn ông. Trớ trêu thay, người có công lao lớn nhất, người phải chịu đựng nhiều áp lực và hy sinh lớn nhất lại chính là nàng. Thế nhưng, đỉnh cao của sự bất công là khi hạ màn, cái được người đời tôn vinh, lập đền thờ phượng lại là "tình bạn vĩ đại" của hai người đàn ông, còn người phụ nữ lại một lần nữa bị đẩy lùi vào bóng tối của lịch sử. Bốn chữ "Tiết Hạnh Khả Phong" suy cho cùng cũng chỉ là một danh hiệu hư vinh đầy cay đắng được ban phát sau khi nàng đã vượt qua những bài kiểm tra nhân phẩm đầy nhục nhã của đấng nam nhi.

Đọc Thêm…

 Thị Mầu và nỗi oan Thị Kính có thật là oan?

Xưa nay chúng ta đều nhìn nhận câu "oan Thị Kính" để nói về những oan khuất cùng cực không thể giãi bày. Hôm nay xin hãy cùng nhìn lại toàn bộ câu chuyện theo một góc nhìn khác để thấy một lớp ý nghĩa khác của sự tích "Quan âm Thị Kính"

Thị Kính xưa nay không phải là người duy nhất chịu hàm oan, vậy tại sao bà lại được Quan Thế Âm Bồ Tát độ thành Phật Bà Bồ Tát Nghìn Mắt Nghìn Tay?

Xin đôi dòng giải thích như sau: 

Thị Mầu sinh ra trong thời kỳ phong kiến, cấm quan hệ trai gái yêu đương, có chửa là đặc quyền của người phụ nữ có chồng, người phụ nữ thời đó không được phép chọn người mình yêu, không đường thể hiện tình yêu của mình với người khác giới, hôn nhân hoàn toàn do cha mẹ sắp đặt, nhà trai lựa chọn. Đàn bà không chồng mà chửa trở thành ô nhục của gia đình làng xóm. Bị cả làng phạt vạ, nếu không khai ra cha đứa trẻ thì còn bị gọt đầu bôi vôi, thả bè chuối trôi sông, chết trong ô nhục.

Nhưng Mầu không muốn vậy, nàng khao khát được yêu, và thể hiện tình yêu của mình, nàng chết mê chết mệt tiểu sư phụ mà không biết đó cũng là phận nữ nhi như mình. Thị Kính lúc này đã là kẻ tu hành, nàng không hề ghét bỏ Mầu mà xót xa cho Mầu, vì trao nhầm tình yêu cho một kẻ tu hành lại còn là phận gái. 

Sau năm lần bảy lượt chủ động theo đuổi chú Tiểu không thành, Thị Mầu cũng hiểu ra không thể nào lay chuyển được Chú Tiểu, nên tình yêu ấy nàng đem trao hết cho Nô, tình yêu của nàng không địa vị không ràng buộc, thế mà bấy lâu nay thiên hạ hiểu nhầm thành mất nết lẳng lơ. Rồi tại sao Thị Mầu có con lại khai ra Thị Kính? Có phải nàng cố tình vu oan cho người mình yêu mà không đạt được? Tại sao Mầu gửi con cho Thị Kính nuôi trong khi thừa biết đó không phải cha đứa trẻ, và tại sao Thị Kính nhận nuôi tận tình đứa trẻ đó? Thực ra ngay từ lúc từ bỏ tình yêu với thị kính mầu đã hiểu được thị kính là người của thiền môn đức độ từ bi nên mới trao hết chân tình cho nô, khi nàng bị làng đem ra xử cũng chỉ có cửa chùa là nơi nàng có thể gửi gắm được thôi, cũng chỉ có thị kính mới có thể cứu được mẹ con nàng lúc này, nên nàng khai ra thị kính là gửi gắm cả vào sự đức độ và từ bi chốn cửa chùa, thị kính hiểu được sự gửi gắm đó nên nàng cắn răng chịu oan mà không trách móc hay tự minh oan cho mình. Bởi nếu nàng minh oan cho mình thì mẹ con mầu chỉ có con đường chết thôi. Nàng cứu mầu, và cứu cả đứa con của mầu mà nhận làm con nuôi, thế nên sau này khi đứa con đã khôn lớn, công đức viên mãn, nàng đã nhẹ nhàng ra đi. Được phật bà quan thế âm độ thành phật bà nghìn mắt nghìn tay, nghìn mắt để nhìn thấu nỗi đau của nhân gian, nghìn tay để cứu vớt được hết chúng sinh. 

Xưa nay chúng ta không hiểu được mầu, cho rằng nàng lẳng lơ, nếu nàng lẳng lơ đốn mạt thì con nàng thành thứ nghiệt chủng của người đàn bà lẳng lơ sao có thể thành đệ tử phật môn rồi cũng được phật bà độ luôn thành đồng tử đứng dưới chân theo hầu? 

Cũng hiểu nhầm Thị Kính cho rằng oan khuất quá mà thành phật? Có ai chịu oan mà được thành phật đâu, bà thành phật vì từ bi và đức độ đã nhìn thấu nỗi đau của thị mầu mà cứu vớt hai mẹ con, không màng tính mạng của mình. Sự hi sinh ấy mới là điểm mấu chốt. Với mầu và Thị Kính không hề có nỗi oan nào cả, chỉ có một sự gửi gắm của hai sinh linh cần cứu vớt dựa vào chốn thiền môn và tư bi đức độ của một đấng chân tu.

Đọc Thêm…

Bài thơ: Nhớ ngoại

Đoàn Thanh Trung-Viết nhân ngày thay nhà cho bà ngoại

Mười lần thai nghén Ngoại ơi
Mà đành chín bỏ làm mười người con
Thân cò vóc hạc hao mòn
Lúa rơi rau dại, nuôi con nên người
Nuôi ăn học, dạy vào đời
Chỉ mong con được rạng ngời về sau
Chín người thành chín giang sơn
Chín người mười tám đứa con của bà
Một đàn cháu chắt sinh ra
Cũng nhờ phúc phận của bà mà nên
Chả vuông thì cũng đã tròn
Chưa ngoan thì cũng chẳng còn kém ai
Cả đời chín bỏ làm mười,
Khi yên ổn chín, thương mười ở xa
Thế mà Ngoại chẳng vượt qua
Người về nơi ấy cả nhà buồn thương
Biết rằng sinh tử lẽ thường
Nhiều đêm đẫm gối ướt giường ngoại ơi...
Thắp thêm nhang nữa cậu ơi
Mong manh sợi khói về trời được chăng
Rằng đây vạt cỏ ngoại nằm
Dập đầu lậy cỏ mà lòng xót xa
Bốn năm như mới hôm qua
Nay con cháu đón bà về gần ông
Trời cao mây trắng mênh mông
Tình thương của ngoại là không bến bờ
Che đầu con dại cháu thơ
Vầng mây trên ấy ai ngờ Ngoại con./.

Đọc Thêm…